تغییر سبک زندگی و استفاده طولانی‌مدت از ابزارهای هوشمند سن ابتلا به آسیب‌های ستون فقرات را کاهش داده است.

به گزارش وقایع خبری به نقل از تسنیم، سید مصطفی حسینی متخصص ستون فقرات با اشاره به تغییر الگوهای زیستی و شغلی در جامعه گفت: درگذشته بخش عمده مراجعان به مطب‌ها را افراد میانسال و سالمند تشکیل می‌دادند، اما امروزه به دلیل سبک زندگی کم‌تحرک و وابستگی مشاغل و امور آموزشی به رایانه‌ها و تلفن‌های همراه، سن درگیری با دیسک و مشکلات اسکلتی به‌شدت پایین آمده و قشر جوان و فعال جامعه را درگیر کرده است.

وی افزود: نشستن یا ایستادن‌های بی‌وقفه و ۱۰ تا ۱۲ ساعته در وضعیت‌های غیراستاندارد، فشاری مداوم و آسیب‌زا بر ساختار فقرات وارد می‌سازد.

این متخصص ستون فقرات درباره شیوه‌های اصلاح رفتارهای حرکتی تصریح کرد: ابزارهای دیجیتال بخش جدایی‌ناپذیر زندگی معاصر هستند، اما نحوه استفاده از آنها نیازمند مدیریت منطقی است؛ بهره‌گیری از پایه‌ها و نگهدارنده‌های ارگونومیک برای تنظیم زاویه دید، قراردادن نمایشگرها متناسب با آناتومی طبیعی بدن و مهم‌تر از همه، تغییر موقعیت بدنی پس از هر ۳۰ تا ۴۰ دقیقه کار الزامی است.

وی خاطرنشان کرد: کارمندان و کاربرانی که کار ثابت دارند باید با تنظیم زمان‌سنج، در بازه‌های مشخص برخیزند، چند گام راه بروند و حرکات کششی ساده انجام دهند تا از تثبیت اسپاسم‌ها و فرسایش مفاصل جلوگیری شود.

حسینی مرز میان دردهای معمولی با علائم هشداردهنده ستون فقرات را تبیین و اظهار کرد: درد، زنگ خطری هوشمند برای صیانت از بقای ساختار بدن است؛ اگر درد با علائمی موسوم به پرچم‌های قرمز همراه شود، نباید آن را نادیده گرفت. انتشار درد کمر به اندام‌های تحتانی و پاها، احساس سوزن‌سوزن‌شدن و گزگز، کاهش مسافت توان راه‌رفتن، ضعف در عضلات ران، زانو و افتادگی مچ پا، از نشانه‌های درگیری ریشه‌های عصبی هستند.

وی پیشرفته‌ترین نشانه خطر را اختلال در اسفنکترها برشمرد و یادآور شد: بروز بی‌اختیاری یا سختی در دفع ادرار و مدفوع، زنگ خطری بسیار جدی برای سندروم‌های فشاری نخاع به‌حساب می‌آید و نیازمند بررسی و مداخله اورژانسی است.

این جراح مغز و اعصاب با انتقاد از مصرف مکرر داروهای آرام‌بخش هشدار داد: متأسفانه بسیاری از مبتلایان، هشدارهای بدن را با مصرف خودسرانه مسکن‌های قوی، مخدرها و کورتیکواستروئیدها خاموش می‌کنند؛ این تسکین کاذب بدون درمان ریشه‌ای، موجب تأخیر در مراجعه تخصصی، ازدست‌رفتن پنجره طلایی درمان‌های غیرجراحی و در نهایت ناگزیر شدن بیمار به انجام جراحی‌های پیچیده و تهاجمی می‌شود.

وی با اشاره به رویکرد اصولی در مواجهه با بیماری‌های دیسک و ستون فقرات اظهار کرد: جراحی عموماً آخرین گزینه درمانی به شمار می‌رود، مگر در موارد خاص و اورژانسی که بیمار با علائم حاد عصبی، بی‌اختیاری یا ضعف ناگهانی اندام‌ها مراجعه نماید. در سایر حالات، اولویت با شیوه‌های غیرتهاجمی نظیر درمان‌های دارویی، اصلاح سبک زندگی، فیزیوتراپی و بازتوانی است تا بیمار با گذر زمان بهبود یابد.

حسینی در نقد گزاره‌های رایج میان برخی مراجعان تصریح کرد: تعبیر شانس «۵۰-۵۰» در نتیجه عمل جراحی کاملاً نادرست است؛ چرا که این مفهوم شانس محور بوده و انجام‌دادن یا ندادن آن برای بیمار تفاوتی ایجاد نمی‌کند.

وی افزود: جراحی با درد، هزینه و دوره نقاهت همراه است و پزشک تنها زمانی باید دست به تیغ ببرد که انتظار بهبود چشمگیر و بازگشت به وضعیت سلامت کامل بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد برای بیمار وجود داشته باشد و عایدی عمل بسیار بیشتر از درمان‌نکردن آن ارزیابی شود.

این متخصص ستون فقرات با واکاوی علل گسترش تنگی کانال نخاعی در میان جوانان افزود: اگرچه عوامل ژنتیکی و وراثت زمینه‌ساز این بیماری هستند، اما بروز نشانه‌های بالینی به‌شدت تحت‌تأثیر محیط و رفتارهای حرکتی قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که حتی در دوقلوهای همسان با ژنتیک کاملاً یکسان نیز رفتارهای غلط فیزیکی می‌تواند تنها یکی از آنان را به تنگی کانال مبتلا کند.

وی با هشدار درباره تبعات آسیب‌رسان حرکات نمایشی ورزشی خاطرنشان کرد: امروزه اطلاعات سطحی در فضای مجازی و هدایت افراد توسط اشخاص فاقد صلاحیت در حوزه‌های ورزشی، خطرات جدی به همراه داشته است؛ مواردی مشاهده می‌شود که فردی با وزن ۷۰ کیلوگرم، تحت‌تأثیر جوهای کاذب وزنه ۱۳۰ کیلوگرمی جابه‌جا کرده و در سنین جوانی دچار پارگی دیسک و آسیب‌های نخاعی نیازمند جراحی شده است.

حسینی با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از متخصصان طب ورزشی یادآور شد: هدف از ورزش باید ارتقای سلامت عمومی و تقویت سیستم قلبی عروقی باشد، نه حرکات آسیب‌زای سنگین؛ ازاین‌رو تمرینات بدنی باید به طور اختصاصی، علمی و متناسب با ظرفیت‌های ساختاری و فیزیکی هر فرد تدوین شود.

وی در پاسخ به چرایی کم‌اثر بودن برخی جراحی‌های تنگی کانال نخاعی گفت: موفقیت درمان جراحی به انتخاب درست بیمار بستگی دارد؛ زیرا در مواردی که فرد از درمان‌های غیرجراحی سود می‌برد یا مداخله جراحی کمکی به کاهش دردهای او نمی‌کند، نباید دست به عمل زد.

این جراح مغز و اعصاب در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو با اشاره به اینکه جراحی صرفاً برای جلوگیری از پیشرفت نقص‌های عصبی نظیر ضعف اندام‌ها ضرورت می‌یابد، افزود: جراحی واژه‌ای کلی است و انتخاب شیوه مناسب و ابزاردقیق متناسب با آناتومی بیمار، به مهارت و تجربه پزشک وابسته است.

وی تأکید کرد: بخش عمده‌ای از ماندگاری نتایج درمان به مراقبت‌های دوره بازتوانی و اصلاح الگوی حرکتی بیمار بازمی‌گردد و غفلت از این موارد می‌تواند موجب شکست جراحی یا بازگشت نشانه‌ها شود.

حسینی درباره روش‌های نوین جراحی تصریح کرد: بهره‌گیری از جراحی‌های کم تهاجمی، آندوسکوپیک، میکروسکوپی و لیزری بر پایه حفظ ساختار طبیعی آناتومی بدن توسعه‌یافته است.

وی یادآور شد: این تکنیک‌ها با کاستن از شدت دست‌کاری بافت‌ها و برش‌های جراحی و حتی بی‌نیازی از بیهوشی عمومی در برخی موارد، امکان بازگشت سریع‌تر بیمار به فعالیت‌های روزمره را فراهم می‌سازند؛ هرچند در موارد شدید و پیچیده، همچنان روش‌های جراحی باز سنتی برای اصلاح کامل ساختار ضرورت دارند.

این جراح ستون فقرات به اهمیت فوریت‌های درمانی در سکته‌های مغزی پرداخت و خاطرنشان کرد: این رخداد در هر سنی ممکن است بروز کند و اطرافیان هرگز نباید نشانه‌های اولیه را ناشی از تمارض، استرس یا حملات هیستریک تلقی کنند.

وی بیان کرد: بروز علائمی همچون خواب‌آلودگی غیرعادی در طول روز، عدم تقارن در عضلات صورت، لکنت و نامفهوم شدن کلام و احساس ضعف و کرختی در یک سمت بدن، هشدارهایی جدی برای آغاز آسیب‌های مغزی به شمار می‌روند.

حسینی با تأکید بر زمان طلایی درمان عنوان کرد: بازه زمانی شش ساعت از شروع علائم، استاندارد طلایی اقدامات تخصصی است تا از توسعه آسیب و خونریزی ممانعت به عمل آید. این زمان یک میانگین آماری است و هر دقیقه تأخیر در انتقال بیمار می‌تواند ضایعات غیرقابل‌جبرانی پدید آورد؛ بنابراین خانواده‌ها نباید زمان را با مشورت‌های طولانی با بستگان هدر دهند.

وی به نقش‌محوری خدمات پیش بیمارستانی اشاره کرد و گفت: برقراری تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ مهم‌ترین گام در نجات جان بیمار است؛ زیرا نیروهای اورژانس با آگاهی از امکانات بیمارستان‌های پذیرنده، بیمار را مستقیماً به مراکز مجهز اعزام کرده و هماهنگی‌های لازم را برای آماده‌سازی تخت‌های مراقبت‌های ویژه و کادر درمانی پیش از رسیدن مصدوم انجام می‌دهند.