در دنیای امروز که جهان رسانه ها است و این ابزارهای ارتباطی از سنتی تا نوین ؛ زندگی بشر را در چنبره خود گرفته است ،شناخت رسانه ها ،کارکرد و نقش های آنان یکی از الزام های زندگی است.
اگر انسان در این فضای مدور که به سیطره گرفته شده ، نتواند ارتباط موثر و تعامل اساسی برگزار نماید ، بی شک بازنده این بازی ارتباطی – رسانه ای انسان خواهد شد.

آسان ترین و صد البته ابتدایی ترین روش رویارویی با این رسانه ها در این دنیای تسخیر شده از سوی صاحبان رسانه ها،کسب مهارت « سواد رسانه ای » است.
در ساده ترین تعریف ، سواد رسانه یعنی «شناخت» رسانه ها ، « انتخاب » رسانه ها و در نهایت «مصرف» رسانه ها . کسی که در مقابل پیام های رسانه ای قرار می گیرد ؛ در گام نخست باید شناخت کامل و جامعی از رسانه ها ،کارکردها و نقش های آن ها از یک طرف و سیاستگذاری ها و راهبردهای مدیریتی مدیران آن رسانه ها از طرف دیگر کسب کند ؛ چرا که در صورت عدم شناخت مکفی ، بسیاری از صاحبان رسانه ها می توانند به صورت سهوی یا عمدی؛ خواسته های نابجا و حتی نابه حق خود را از طریق تولیدات و پیام های رسانه ای خود به مخاطبان خود منتقل کنند تا آن جا که او را با استفاده از فنون اقناع ، از «مخاطب فعال» ، به « مخاطب منفعل» تبدیل کرده و تفکر و اندیشه های او را مسخ پیام های بی محتوا و حتی شاید نامطلوب و تهی از اندیشه خود نماید که این مورد در محتوای بسیاری از رسانه های برون مرزی معاند به خوبی قابل رصد ، سنجش و بازبینی است .

تحلیل محتوای این دسته از رسانه های معاند نشان داده است که آن ها با استفاده از شگردهای رسانه ای خاص خود ، « واقعیت» را وارونه جلوه داده و با مهندسی کردن پیام های رسانه ای خود ، به آسانی جای حق و باطل را تغییر می دهند .

اما اگر مخاطب ، پس از شناخت کافی بتواند رسانه مورد نظر و مورد نیاز خود را از میان انبوه رسانه ها انتخاب نماید ؛بی شک می تواند از محتواهای تولیدی آن ها با اعتماد بیش تر و طیب خاطر استفاده نماید.
در این راستا ؛ سازمان بسیج رسانه استان قزوین تلاش دارد تا با تربیت نیروهای جوان ، علاقمند و متعهد در حوزه تولید محتواهای خبری و آموزشی ، ضمن تامین نیازهای خبری افراد جامعه و ارتقای سواد رسانه ای آنان ، روایت نخست و در عین حال امید بخش را منتشر نماید که گارگاه آموزشی یک روز ه ای که با همکاری سازمان دانش آموزی استان قزوین و با حضور بیش از یکصد دانش آموز مقاطع مختلف تحصیلی برگزار گردید ، نمونه ای از آن است .
آن چه باید بیان کرد و ناباورانه آن را پذیرفت و به تلخی از آن یاد کرد ؛ عملکرد فوق العاده ضعیف اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین در حوزه ارتقای دانش و مهارت فعالان حوزه خبر و اطلاع رسانی است که امید می رفت با راه اندازی خانه مطبوعات استان قزوین و صرف هزینه های بالا در تجهیز و تکمیل؛ شاید بخش اندکی از این کوتاهی و خسران جبران گردد اما متاسفانه خانه نیز نتوانست کوچک ترین گام موثری در این راه برداشته و عملکرد حداقلی و قابل قبولی را ارائه دهد .
این جاست که باید این دو نهاد مسوول با بهره مندی از تجارب ارزنده سازمان بسیج رسانه استان قزوین گام پیش نهاده تا شاید بخش کوچکی از این کوتاهی ها که برای آن انجام و اجرای آن علاوه بر شرح وظیفه سازمانی ، بودجه های قابل ملاحظه ای نیز در نظر اختصاص یافته است ؛ جبران گردد .

• دکتر آرش شایسته نیا
• مدرس رسانه و مدیرمسوول فصلنامه علمی پژوهشی دانش مدیریت و ارتباطات اجتماعی