همزمان با هفته فرهنگی قزوین و در امتداد برگزاری آئین کهن و سنتی «جشن پسته‌چینی»، کلنگ زنی پروژه بزرگ باغ‌پارک ۱۸ هکتاری «قرادآباد» در محدوده باغ شهرداری با حضور مدیران ، مسئولان استانی و مدیران شهری آغاز شد.

این پروژه با هدف تسهیل دسترسی و افزایش بهره‌مندی شهروندان از ظرفیت‌های طبیعی و تاریخی باغستان سنتی قزوین طراحی شده و هدف اصلی این طرح، ایجاد فضای عمومی پویا جهت پیوند نزدیک‌تر مردم با این میراث ارزشمند طبیعی است.

شهرام احمدپور در جشن پسته چینی و آیین کلنگ‌زنی «باغ پارک قرادآباد » شهرداری افزود: این باغستان‌ها نه تنها هویت تاریخی ما هستند، بلکه ظرفیتی راهبردی برای تضمین سلامت شهروندان و تداوم حیات شهری محسوب می‌شوند.

وی با اشاره به جذابیت‌های کم‌نظیر قزوین که منجر به ماندگاری تجار و فعالان اقتصادی در این شهر شده است، افزود: رشد تجارت و توسعه ابنیه تاریخی در قزوین، گواه روشنی بر شرایط مطلوب اقتصادی و فرهنگی استان است که باید با تکیه بر همین ظرفیت‌های بومی، تقویت شود.

احمدپور گفت: پروژه باغ پارکی که امروز کلنگ آن بر زمین خورد، با هدف ایجاد فضایی مفرح، سالم و فرهنگی در قلب شهر طراحی شده است،ما معتقدیم توسعه عمرانی باید با پیوست فرهنگی و زیست‌محیطی همراه باشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: امیدوارم اجرای این پروژه در کوتاهترین زمان ممکن به نتیجه برسد تا شاهد نشاط بیشتر در میان همشهریان عزیزمان باشیم؛ مدیریت استان نیز همواره با تمام توان از طرح‌هایی که باعث هویت‌بخشی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان شود، حمایت قاطع خواهد کرد.

وی خاطرنشان کرد: رئیس شورای عالی باغستان، استاندار قزوین است و با توجه به دغدغه‌هایی که باغداران مطرح کردند، تلاش می‌کنیم در نخستین فرصت پس از بازگشت استاندار از سفر، جلسه شورای عالی باغستان با ریاست ایشان برگزار و دغدغه‌های باغداران شنیده و بررسی شود.

باغستان «شاهکار خرد جمعی نیاکان» است که بر پایه دانش بومی و شناخت عمیق از اقلیم شکل گرفته است.

دکتر علمی، سرپرست شهرداری قزوین، با تأکید بر ضرورت صیانت از میراث سبز شهر، گفت : مدیریت شهری در مسیر تبدیل باغستان سنتی به یک الگوی ملی برای حفاظت از میراث طبیعی گام برمی‌دارد؛ رویکردی که در آن حفظ ساختار طبیعی و کمترین میزان مداخله در بافت، اولویت اصلی است.

وی اظهار داشت: باغستان سنتی قزوین بر پایه دو هدف اساسی بنا شده است: نخست، تأمین محصولاتی سازگار با اقلیم که با کمترین میزان آب و با روش‌های سنتی (مانند آبیاری غرقابی) بیشترین بهره‌وری را داشتند که خود گواهی بر درایت پیشینیان در مدیریت منابع آبی است و دوم، نقش حیاتی این پهنه در مهندسی سیلاب؛ برخلاف تصور عمومی، باغستان با بهره‌گیری از شیب طبیعی زمین، به‌طور هوشمندانه آب‌های سطحی را مهار و هدایت می‌کند که این همان تخصص مدرنی است که اجداد ما قرن‌ها پیش به کار بسته‌اند.

سرپرست شهرداری قزوین در ادامه با اعلام خبر آغاز عملیات اجرایی و کلنگ‌زنی پروژه ساماندهی باغ قرادآباد، تأکید کرد: این طرح ثمره همکاری‌های کارشناسی با سازمان میراث فرهنگی و کمیته‌های فنی است.

وی با اعلام یک تعهد مهم گفت: ما مصمم هستیم که با استفاده از مصالح کاملاً ارگانیک و بومی، کمترین میزان مداخله را در بافت طبیعی داشته باشیم، عهد ما این است که حتی یک شاخه از درختان باغستان نباید قطع شود؛ هدف ما ارائه الگویی است که نشان دهد چگونه می‌توان ضمن حفظ اصالت و نظم تاریخی، به نیازهای روز نیز پاسخ داد.

دکتر علمی در خصوص حمایت از باغداران قزوین، اظهار کرد: خوشبختانه شهرداری قزوین در این زمینه پیشگام بوده و سازمان باغستان سنتی که مختص شهر قزوین است و در هیچ جای کشور نمونه مشابهی ندارد، با بودجه سالانه‌ای که در نظر گرفته شده، پشتیبانی همه‌جانبه‌ای را انجام می‌دهد، با توجه به شرایط کم‌آبی شهر، ما حمایت‌های ویژه‌ای را در اولویت قرار داده‌ایم که شامل تامین منابع آبرسانی، اجرای طرح‌های نوین آبیاری و کاهش هزینه‌های باغداران می‌شود، همچنین گشت‌های نظارتی ویژه‌ای برای حفاظت از حریم و جلوگیری از هرگونه تخریب یا ساخت‌وساز غیرمجاز در باغستان راه‌اندازی کرده‌ایم و در برنامه‌های آتی به دنبال توسعه همیاری‌ها و مشارکت مستقیم با باغداران هستیم تا دغدغه‌های معیشتی آنها را نیز کاهش دهیم

وی در پایان با تأکید بر ضرورت همدلی همگانی، خواستار تلاش برای حفظ این میراث ماندگار جهت انتقال به نسل‌های آینده شد.

باغستان سنتی، بخشِ درخشانِ میراث فرهنگی قزوین و نگینی در دلِ میراث فرهنگی قزوین است.

مهندس داود میراشه ، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری قزوین نیز در این مراسم گفت: باغستان سنتی، بخشِ درخشانِ میراث فرهنگی قزوین و نگینی در دلِ میراث فرهنگی قزوین است.

وی ضمن تبیین ظرفیت‌های بی‌بدیل این شهر گفت: «قزوین به واسطه هم‌نشینی بناهای فاخر مذهبی، ابنیه تاریخی و بافت‌های سنتی با باغستان‌های کهن، مجموعه‌ای کم‌نظیر از سرمایه‌های تمدنی را گرد هم آورده است.

مهندس میراشه با اشاره به اهمیت راهبردی باغستان در تبدیل قزوین به قطب گردشگری کشور، تصریح کرد: باغستان سنتی قزوین تنها یک پهنه سبز نیست؛ بلکه نگینی ارزشمند بر تارک انگشتری میراث فرهنگی این سرزمین است که حفاظت و صیانت از آن، وظیفه‌ای انکارناپذیر برای نسل امروز و آیندگان محسوب می‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن قدردانی از اهتمام دستگاه‌ها، نهادها و بخش‌های خصوصی در مسیر حفاظت از این میراث طبیعی، افزود: مراتب سپاس و قدردانی خود را به تمامی خادمان و دغدغه‌مندانی که در مسیر حفظ این هویت ارزشمند تلاش می‌کنند تقدیم می‌دارم و امیدوارم اقدامات صورت‌گرفته، زمینه‌ساز حفظ این سرمایه عظیم برای آیندگان باشد تا این میراث به بهترین شکل ممکن به نسل‌های بعد منتقل شود.

فاطمه اشدری در جش پسته‌چینی و آئین کلنگ زنی باغ پارک قرادآباد شهرداری قزوین افزود: باغستان قزوین سرمایه سبز نیاکان ماست، باید آن را به نسل آینده معرفی کنیم

اشدری آب را یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های باغداران دانست و گفت: یکی از مسائل اساسی باغستان، تأمین آب و احیای حقابه‌هاست، از مدیریت شهری برای اقداماتی مانند خرید چاه تشکر می‌کنم و امیدواریم این اقدامات هرچه سریع‌تر به بهره‌برداری برسد تا بتوانیم حقابه‌های باغستان را احیا کنیم.

وی با اشاره به لکه‌های زرد و نارنجی موجود در محدوده باغستان اظهار کرد: باید این ظرفیت‌ها را با برنامه‌ریزی مناسب و به شکل تشویقی در اختیار شهروندان قرار داد تا به جای ساخت باغ‌ویلا در حاشیه شهر و آسیب به منابع آب و سیمای شهری، از همین ظرفیت‌های موجود برای توسعه فضای سبز استفاده شود.

عضو شورای اسلامی شهر قزوین همچنین بر ضرورت تعریف مشوق‌هایی برای حفظ باغستان تأکید کرد و افزود: باید امتیازاتی با تدابیر دقیق در نظر گرفته شود که ضمن ایجاد انگیزه برای باغداران و مالکان، هیچ آسیبی به ساختار و هویت باغستان وارد نکند.

اشدری در بخش دیگری از سخنان خود، امنیت باغستان را از دیگر دغدغه‌های جدی عنوان کرد و گفت: مدتی است امنیت باغستان ضعیف شده و این موضوع هم به درختان و محصولات باغستان آسیب می‌زند و هم می‌تواند پیامدهای اجتماعی و اخلاقی داشته باشد.

وی ادامه داد: باغداران و باغبانان برای حفظ این سرمایه ارزشمند زحمت زیادی می‌کشند و باید برای تأمین امنیت باغستان و حمایت از آنها اقدامات جدی صورت گیرد.

اشدری همچنین خواستار ایجاد مسیرها و معابر مناسب برای حضور گردشگران و شهروندان در باغستان شد و گفت: باید شرایطی فراهم شود تا مردم بتوانند برای خرید و حتی چیدن محصولات باغستانی به این منطقه مراجعه کنند و با خرید مستقیم محصولات، از باغداران و باغبانان زحمتکش حمایت کنند.

وی بر ضرورت تعامل مدیریت شهری با دستگاه‌های استانی تأکید کرد و گفت: اجرای برنامه‌های مرتبط با باغستان نیازمند همکاری و تعامل با مدیران استان است و امیدواریم با حمایت مدیریت شهری، شورای اسلامی شهر و سایر مدیران، پروژه‌های خدمت‌رسانی به مردم با نظر و همراهی شهروندان به بهترین شکل به بهره‌برداری برسد.

وی با تأکید بر ضرورت معرفی و صیانت از باغستان سنتی گفت: متأسفانه بسیاری از مردم از ظرفیت ارزشمند باغستان سنتی اطلاع کافی ندارند، از همین رو تلاش کرده‌ایم بخشی از این سرمایه سبز نیاکانمان را به مردم قزوین، کشور و حتی مردم جهان معرفی کنیم.

اشدری با اشاره به ضرورت توجه به هویت باغستان در اجرای طرح‌های شهری ادامه داد: حتی نام‌گذاری فضاهایی که در محدوده باغستان ایجاد می‌شود باید متأثر از هویت باغستان سنتی باشد.

عضو شورای اسلامی شهر قزوین با قدردانی از برگزارکنندگان جشن پسته‌چینی گفت: امیدواریم این مجموعه به یک فضای بزرگ طبیعت‌محور و تفرجگاهی برای مردم تبدیل شود، فضایی که شهروندان بتوانند در آن حضور پیدا کنند و نسل آینده نیز با باغستان و ضرورت حفظ آن آشنا شود.

وی تأکید کرد: برای تحقق این هدف، سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری و سازمان فضای سبز شهرداری قزوین باید با جدیت پای کار باشند و در کنار مدیریت شهری برای معرفی و احیای ظرفیت‌های باغستان تلاش کنند.

امیدواریم با همراهی مدیریت شهری، شورای اسلامی شهر و سایر دستگاه‌های مرتبط، شاهد اجرای طرح‌های مؤثر و ماندگار برای حفظ و احیای باغستان سنتی قزوین باشیم.

سیاوش طاهرخانی فرماندار قزوین نیز در آیین کلنگ‌زنی احداث پارک در باغ شهرداری گفت: اجرای این طرح یکی از دغدغه‌های سال‌های گذشته اعضای شورای اسلامی شهر و مدیریت شهری بوده و امروز شاهد آغاز عملیات آن هستیم.

وی با اشاره به ویژگی‌های منحصربه‌فرد باغستان سنتی قزوین افزود: باغستان از یک ساختار کاملاً ارگانیک برخوردار است و شیوه‌های سنتی کشاورزی، آبیاری و تنوع درختان آن، در کنار تلاش و سختکوشی مردم، جلوه‌ای متفاوت و ارزشمند به این مجموعه بخشیده است.

طاهرخانی ادامه داد: قرار گرفتن این مجموعه در حاشیه شهر و توسعه فضای سبز در این محدوده می‌تواند زیبایی آن را دوچندان کرده و پای مردم را به باغستان سنتی باز کند.

فرماندار قزوین با بیان اینکه باغستان ظرفیت مهمی برای رونق اقتصادی نیز محسوب می‌شود، گفت: باید شرایطی فراهم شود که مردم بتوانند از این ظرفیت به شکل مناسب استفاده کنند و زمینه رونق اقتصادی و گردشگری باغستان بیش از گذشته فراهم شود.

وی با اشاره به اقدامات مدیریت شهری در زمینه توسعه و ساماندهی باغستان اظهار کرد: این طرح می‌تواند به عنوان یکی از اقدامات شاخص مدیریت شهری در حوزه باغستان مطرح شود و در سال‌های آینده نیز به عنوان الگویی برای استفاده درست از ظرفیت‌های این مجموعه مورد توجه قرار گیرد.

طاهرخانی با قدردانی از تلاش‌های مدیریت شهری و مجموعه‌هایی که در اجرای این طرح مشارکت دارند، خاطرنشان کرد: امیدواریم با همراهی مدیریت شهری، شورای اسلامی شهر و سایر دستگاه‌های مرتبط، شاهد اجرای طرح‌های مؤثر و ماندگار برای حفظ و احیای باغستان سنتی قزوین باشیم.

وی افزود: احداث این باغ پارک، پاسخی به دغدغه‌ای چندین‌ ساله بود که همواره در دستور کار شورا و شهرداری قرار داشت و خوشبختانه امروز شاهد آن هستیم که پس از ۱۵ سال انتظار و پیگیری‌های مستمر، طرح این مجموعه بزرگ از مرحله مطالعه خارج و وارد فاز اجرایی شده است، این تاخیر، هرچند نامطلوب بود اما به ما آموخت که برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار شهری باید با نگاهی دقیق و کارشناسی گام برداریم تا خروجی کار، الگویی ماندگار باشد.

طاهرخانی بیان کرد: مکان‌یابی این پروژه در منطقه قرادآباد، انتخابی هوشمندانه و مبتنی بر نیاز واقعی منطقه است، متاسفانه در گذشته، ساختار فضای سبز در این بخش از شهر به گونه‌ای نبود که پاسخگوی نیازهای ساکنان باشد؛ اما با اجرای این باغ پارک ۱۸ هکتاری، شاهد تغییر چهره این منطقه و ایجاد تعادلی نوین میان بافت مسکونی و طبیعت خواهیم بود.

این مسوول ادامه داد: نکته قابل تامل در این پروژه، توجه به بافت و هویت بومی منطقه است، باغ‌های کوچک موجود در این ناحیه با روش آبیاری غرقابی اداره می‌شوند و جنس درختان آنها، روایتگر سال‌ها تجربه و سخت‌کوشی مردم زحمتکش این دیار است و ما در طراحی این پارک به دنبال نادیده گرفتن این میراث نبوده و نخواهیم بود؛ بلکه هدف، تلفیق دانش روز با فرهنگ غنی باغداری قزوین است تا فضایی خلق شود که هم اصالت داشته باشد و هم کارآمد.

وی اضافه کرد: آنچه این پروژه را به یک کار شاخص و الگویی کم نظیر تبدیل می‌کند، رویکرد چندبعدی آن است، نخست اینکه، این باغ پارک به‌عنوان یک حلقه اتصال، حاشیه شهر را به متن طبیعت پیوند می‌زند و پای مردم را دوباره به دل باغ‌ها باز میکند و دیگر اینکه، اجرای چنین پروژه‌های مقیاس متوسط اما تاثیرگذاری، می‌تواند به‌عنوان موتور محرک‌ برای رونق اقتصادی منطقه عمل کند؛ چراکه ایجاد فضای سبز عمومی، نه‌تنها به افزایش ارزش کیفی محیط می‌انجامد، بلکه با جذب گردشگر و ایجاد فرصت‌های خدماتی، چرخ‌های کوچک اقتصادی را نیز به حرکت درمی‌آورد.

فرماندار قزوین در پایان خاطرنشان کرد: موفقیت یک پروژه شهری، تنها به متراژ یا هزینه آن نیست، بلکه به میزان تاثیرگذاری آن بر روحیه جمعی و تعلق‌ خاطر شهروندان بستگی دارد و این باغ پارک، ظرفیت آن را دارد که به مکانی برای تعاملات اجتماعی، تفریح، ورزش و حتی آموزش مفاهیم زیست‌محیطی تبدیل شود.